Pomeranian kızgınlığı: belirtiler, süre ve bakım

Pomeranian ilk kızgınlığı ne zaman başlar?

Köpeklerde ilk kızgınlık yaklaşık altı ay ile iki yaş arasında görülebilir; küçük ırklar genellikle daha erken olgunlaşır. Genç dişilerde sessiz veya bölünmüş kızgınlık olabilir: belirtiler başlar, azalır ve yeniden ortaya çıkar.

Bu durum hemen çiftleştirmeyi uygun kılmaz. Cinsel olgunluk ile gebeliğe hazır olmak farklıdır. Pomeranian'ın küçük ağırlığı tek başına olağandışı döngüyü veya üretim güvenliğini açıklamaz. Bireyin gelişimi ve sağlığı değerlendirilmelidir; başka yavrunun takvimiyle karar verilmez.

[3] University of Florida: small animal reproduction teaching notes

Proöstrus: hazırlık, erkeği kabul etmek değildir

Östrojen etkisi arttığında vulva şişer ve kanlı akıntı görülür. Erkekler ilgi gösterirken dişi üzerine çıkılmasını reddedebilir. Proöstrus çoğu zaman yaklaşık bir hafta veya biraz daha uzun sürer, ancak bireysel fark geniştir.

Bu evrede reddetmek itaatsizlik değildir. Dişiyi tutmak yumurtlamayı erkene almaz. Görülen kan miktarı kendini ne sıklıkta temizlediğine de bağlıdır; lekesiz yatak kızgınlığın başlamadığını kanıtlamaz. Şişliği değerlendirmek için sürekli dokunmak veya başka köpekle denemek gerekmez.

[1] Cornell: dog estrous cycles · [4] VCA: estrous cycles in dogs

Östrus: davranış değişir, zamanlama ayrıca değerlendirilir

Östrusta dişi genellikle erkeğe daha açık olur; akıntı rengi açılabilir. Östrojen azalırken progesteron yükselir. Yumurtlama LH hormon sinyalini izler ve çiftleşmenin kendisine ihtiyaç duymaz.

Köpeğin listedeki bütün belirtileri göstermesi gerekmez. Kuyruğu yana çekmesi veya vulvanın yumuşaması evreyi düşündürür, kesin döllenme gününü belirlemez. Gebelik istenmiyorsa parlak kanın kaybolması temas kontrolünü bırakma gerekçesi değildir. Görünen değişimin azalması ile üreme olasılığının bitmesi aynı şey değildir.

[2] Merck Veterinary Manual: reproduction in dogs

Diöstrus gebelik olmadan da yaşanır

Kabul dönemi bitince dişi çiftleşmeyi yeniden reddeder. Döllenme olmasa da progesteron yüksek kalır. Bu nedenle kızgınlık sonrası meme değişiklikleri, yuva hazırlama ve annelik davranışı yavru bulunduğunu kanıtlamaz.

İki soruyu ayırın: görünür kızgınlık bitti mi, gebelik oluştu mu? İlkine yanıt ikincisini çözmez. Köpek sakinleşti veya oyuncaklarını yatağına taşıyor diye öğününü büyütmeyin, takviye başlamayın. Gözlem yararlıdır, fakat gebelik tanısı yerine kullanılmamalıdır.

[5] AKC: dogs in heat, veterinary explanations

Anöstrus döngüler arasında toparlanma sağlar

Anöstrusta progesteron düşüktür; üreme sistemi dinlenme ve toparlanma döneminden geçer. Bu, sonraki çiftleşmeye kadar boş bekleyiş değil, gerçek bir döngü evresidir. Dış görünüş bütün iç süreçleri göstermez.

Sonraki kızgınlığı tatil veya sergiye uydurmaya çalışmayın. Aralıklar belirgin değişirse birkaç döngüyü genel sağlıkla birlikte karşılaştırın. İnceleme gerekip gerekmediği, başka köpeğin takvimiyle tek uyuşmazlığa değil bütün geçmişe bağlıdır. Tarih değişikliği tek başına hangi hormonun sorunlu olduğunu söylemez.

[1] Cornell: dog estrous cycles

Görünür kızgınlık ne kadar sürer?

Proöstrus ve östrus ortalama yaklaşık dokuzar gün sürer; her biri üç haftaya uzayabilir. Dolayısıyla tam 21 gün, Pomeranian için zorunlu kural değildir.

Uzayan veya yeniden artan belirtiler, özellikle hastalık hâli de varsa, muayeneyle değerlendirilir. Takvim tek başına uzamış döngüyü hastalıktan ayıramaz. Sayılan günler, görünen değişikliklerin niteliğiyle birlikte ele alınmalıdır.

[2] Merck Veterinary Manual: reproduction in dogs

Kızgınlık ne sıklıkta tekrarlanır?

Birçok köpek yaklaşık yılda iki kez kızgınlık gösterir, fakat aralıklar farklıdır. Genç dişide düzen zamanla oluşabilir. Aynı yaştaki iki Pomeranian'ın aynı ayda başlaması veya akıntısının eşit sürmesi gerekmez.

Aralığı bir kızgınlığın başlangıcından sonrakinin başlangıcına kadar hesaplayın. Görünür belirtilerin süresini ayrı kaydedin; bunlar farklı ölçümlerdir. Başlangıç günü kesin değilse belirtin. Belirsizliği açıkça yazmak, sırf tablo düzgün görünsün diye kesin tarih üretmekten daha faydalıdır. Geç fark edilen belirtiyi geriye doğru tahminle düzeltmeyin.

[4] VCA: estrous cycles in dogs

Sürekli denemeden gözlem yapmak

Tarih, akıntı, iştah, hareketlilik ve olağandışı belirtileri kısaca yazın. 'Kesin yumurtladı' yerine 'daha sık yalıyor' deyin. Her gün erkekle buluşturmak hazır oluş testi değildir; denemenin kendisi kazara çiftleşme fırsatı yaratır.

Gözetimli olağan yürüyüş, temiz yatak ve sakin dinlenme sağlayın. Hijyen külotu temizliğe yardım eder, köpekleri ayırmanın yerini tutmaz. Belirgin hastalık, ağrı, kusma veya alışılmadık kokulu akıntıda kliniğe başvurun. Bunları otomatik olarak hormonlara bağlayıp sonraki günlük kaydını beklemeyin. Evde bakım veren herkes temas kontrolünü bilmelidir.